Bilişsel süreçler (İng: cognitive processes), bireyin bilgi edinmesini, işlemesini, depolamasını ve kullanmasını sağlayan zihinsel faaliyetlerin tümünü ifade eder.
Bilişsel süreçler; algılama, dikkat, bellek, dil, düşünme, akıl yürütme, problem çözme ve karar verme gibi geniş bir yelpazede zihinsel işlevleri kapsar. Bu süreçler, bireyin çevresiyle etkileşim kurmasını, deneyimlerinden öğrenmesini ve davranışlarını düzenlemesini mümkün kılar.
Bilişsel psikoloji, bu süreçlerin nasıl işlediğini anlamaya odaklanan temel psikoloji dallarından biridir. 1950’lerden itibaren bilişsel devrimle birlikte, insan zihninin bir bilgi işleme sistemi olarak incelenmesi ön plana çıkmıştır. Jean Piaget’nin bilişsel gelişim kuramı, çocukların bu süreçleri yaşa bağlı aşamalar halinde geliştirdiğini ortaya koymuştur.
Günlük hayatta bilişsel süreçler sürekli devrededir: bir kitabı okurken dikkat ve bellek, bir problemi çözerken akıl yürütme, bir karar verirken değerlendirme süreçleri aktif olarak çalışır. Bilişsel süreçlerdeki aksaklıklar, dikkat eksikliği, öğrenme güçlükleri veya bellek sorunları gibi çeşitli klinik tablolarla ilişkilendirilebilir.
Ayrıca bakınız: Biliş, Bilişsel Psikoloji, Bilişsel Gelişim, Dikkat, Bellek, Piaget