John Bowlby (1907-1990), İngiliz psikiyatrist ve psikanaliz kuramcısı, bağlanma kuramının (attachment theory) kurucusudur. Çocuk gelişimi ve ruh sağlığı alanında 20. yüzyılın en etkili figürlerinden biridir.
Bowlby, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) için hazırladığı “Maternal Care and Mental Health” (1951) raporunda, erken dönemde anne yoksunluğunun çocuğun ruh sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini belgelemiştir. Bu rapor, çocuk bakım politikalarında devrim yaratan bir dönüm noktası olmuştur.
Bağlanma kuramının temel varsayımları: Bebekler, biyolojik olarak bağlanma figürüne (genellikle anne) yakınlık aramaya programlanmıştır. Bu bağlanma sistemi, hayatta kalma işlevi görür. Erken dönem bağlanma deneyimleri, bireyin içsel çalışma modellerini (internal working models) oluşturur — yani kişinin kendisi ve ilişkileri hakkındaki temel inançlarını şekillendirir. Bu modeller, yaşam boyu ilişki kalıplarını etkiler.
Bowlby’nin “güvenli üs” (secure base) kavramı, çocuğun keşif yapabilmesi için güvenle döneceği bir bağlanma figürüne ihtiyaç duyduğunu vurgular.
Çocuklarda bağlanmanın pratik yansımaları için bağlanma ve aile ilişkileri rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.
Ayrıca bakınız: Bağlanma, Güvenli Bağlanma, Ayrılık Kaygısı, Mary Ainsworth