Çocukluk amnezisi (İng: childhood amnesia veya infantile amnesia), bireylerin yaşamlarının ilk yıllarına (genellikle 0-3 yaş, bazı kaynaklarda 0-6 yaş) ait anıları hatırlayamaması veya çok sınırlı hatırlaması olgusunu ifade eder.
Çocukluk amnezisi, ilk kez Sigmund Freud tarafından 1899’da tanımlanmıştır. Freud bu durumu bastırma mekanizmasıyla açıklarken, modern nörobilim ve gelişim psikolojisi farklı açıklamalar sunmaktadır. Günümüzde en yaygın kabul gören açıklama, erken çocukluk döneminde hipokampüsün ve prefrontal korteksin henüz yeterince olgunlaşmamış olması nedeniyle uzun süreli epizodik anıların kodlanamaması veya geri getirilememesidir.
Araştırmalar, çocukların 2-3 yaşından itibaren kısa süreli anılar oluşturabildiğini ancak bu anıların büyük çoğunluğunun zaman içinde kaybolduğunu göstermektedir. Dil gelişimi de bu süreçte önemli bir rol oynar; çocuklar deneyimlerini sözel olarak kodlayabilecek düzeye ulaşmadan yaşadıkları olaylar, erişilebilir anılara dönüşmekte zorlanır. Kültürel faktörler de çocukluk amnezisinin sınırlarını etkileyebilir: anı paylaşımının teşvik edildiği kültürlerde en erken anı yaşı daha düşük olma eğilimindedir.
Örneğin, çoğu yetişkin 3-4 yaşından önceki doğum günlerini, tatillerini veya günlük rutinlerini hatırlayamaz. Ancak travmatik veya duygusal açıdan çok yoğun deneyimler, örtük (implicit) bellek izleri olarak davranışları etkilemeye devam edebilir — bu durum özellikle çocukluk dönemi travmalarının terapötik süreçlerde ele alınmasında önemlidir.
Ayrıca bakınız: Bellek, Epizodik Bellek, Hipokampüs, Gelişim Psikolojisi, Travma, Bilinçdışı




