Hipokampüs (İng: hippocampus), beynin temporal lobunun medial kısmında yer alan, bellek oluşturma ve mekansal navigasyon ile ilişkili kritik bir limbik sistem yapısıdır. Adını denizatına benzeyen şeklinden alır (Yunanca: hippos = at, kampos = deniz canavarı).
Hipokampüsün en iyi bilinen işlevi, yeni bilgilerin kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe aktarılmasıdır (bellek konsolidasyonu). Bu süreçte hipokampüs, farklı kortikal bölgelerde kodlanan bilgi parçalarını bir araya getirerek tutarlı anılar oluşturur. Özellikle epizodik (yaşantısal) ve mekansal bellek hipokampüse bağımlıdır.
Nörobilim tarihinin en ünlü vakası olan H.M. (Henry Molaison), epilepsi tedavisi için her iki hipokampüsü cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra yeni anılar oluşturma yetisini tamamen kaybetmiştir. Bu vaka, hipokampüsün bellek için vazgeçilmez olduğunu kesin olarak kanıtlamıştır. İlginç biçimde H.M. motor becerileri öğrenebilmiştir; bu da örtük belleğin hipokampüsten bağımsız olduğunu göstermiştir.
Hipokampüs, yetişkin beyninde nörogenezin (yeni nöron üretimi) gerçekleştiği nadir bölgelerden biridir. Kronik stres ve yüksek kortizol düzeyleri hipokampüse zarar verebilir; bu durum depresyon ve TSSB’deki bellek sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir.
Ayrıca bakınız: Limbik Sistem, Amigdala, Bellek, Epizodik Bellek, Temporal Lob, Alzheimer, Nöroplastisite