İd (İng: id), Sigmund Freud’un yapısal kişilik modelinde, tamamen bilinçdışında yer alan, ilkel dürtülerin ve arzuların kaynağı olan en eski ve en temel psişik yapıdır.
İd, haz ilkesine (pleasure principle) göre çalışır: anında doyum ister, gecikmeye tahammül edemez ve gerçeklik sınırlamalarını tanımaz. Açlık, cinsellik, saldırganlık gibi temel biyolojik dürtüler id’den kaynaklanır. Freud’a göre id doğuştan mevcuttur ve yeni doğan tamamen id’den oluşur; ego ve süperego sonradan gelişir.
İd, birincil süreç düşünme yoluyla işler: mantık kurallarına uymaz, zaman kavramı yoktur ve çelişkiler bir arada var olabilir. Rüyalar, dil sürçmeleri ve fanteziler id’in dolaylı ifadeleri olarak yorumlanır. İd’in enerjisi libido (yaşam dürtüsü) ve thanatos (ölüm dürtüsü) olarak iki temel kaynaktan beslenir.
Ego, id’in gerçeklik ilkesiyle uzlaşmasını sağlarken, süperego ahlaki sınırlar koyar. Bu üç yapı arasındaki denge, sağlıklı kişilik işlevselliğini belirler; dengesizlik ise nevrotik belirtilere yol açar.
Ayrıca bakınız: Ego, Süperego, Freud, Psikanaliz, Haz İlkesi, Bilinçdışı, Libido