Paranoid Şizofreni (İng: paranoid schizophrenia), şizofreni spektrumunun tarihsel olarak en yaygın alt tipi olup, belirgin sanrılar (hezeyanlar) ve halüsinasyonlarla karakterize edilen ciddi bir ruhsal bozukluktur. DSM-5’te şizofreni alt tipleri kaldırılmış olsa da, paranoid özellikler hâlâ klinik pratikte yaygın olarak gözlenir.
Paranoid şizofreninin temel özellikleri arasında perseküsyon sanrıları (takip edilme, zarar verileceği inancı), büyüklük sanrıları (olağanüstü güçlere sahip olma inancı), referans sanrıları (rastgele olayların kendisine yönelik mesajlar içerdiği inancı) ve işitsel halüsinasyonlar (sesler duyma) yer alır. Diğer şizofreni formlarına kıyasla düşünce ve konuşma organizasyonu daha iyi korunur.
Paranoid şizofreni genellikle 20’li yaşların ortasında başlar ve erkeklerde kadınlardan biraz daha erken ortaya çıkar. Genetik yatkınlık, dopaminerjik sistemdeki dengesizlikler, stresli yaşam olayları ve nörogelişimsel faktörler etiyolojide rol oynar.
Tedavide antipsikotik ilaçlar (özellikle atipik antipsikotikler) pozitif belirtileri kontrol etmede etkilidir. Bilişsel davranışçı terapi, sosyal beceri eğitimi ve aile psikoeğitimi ilaç tedavisini destekleyen psikososyal müdahaleler arasındadır.
Ayrıca bakınız: Şizofreni, Psikoz, Halüsinasyon, Sanrı