Parasempatik sinir sistemi (İng: parasympathetic nervous system), otonom sinir sisteminin bir dalı olup organizmanın dinlenme, sindirim ve enerji depolama işlevlerini düzenleyen bölümüdür. Sempatik sinir sisteminin karşıtı olarak çalışır.
Parasempatik sinir sistemi “dinlen ve sindir” (rest and digest) sistemi olarak bilinir. Aktif olduğunda kalp hızı yavaşlar, kan basıncı düşer, sindirim faaliyetleri hızlanır, pupiller daralır ve solunum yavaşlar. Bu tepkiler, organizmanın enerji tasarrufu yapmasını ve yenilenmesini sağlar.
Parasempatik sinirlerin büyük çoğunluğu vagus siniri (10. kranyal sinir) aracılığıyla iletilir. Vagus siniri, beyinden karın boşluğuna kadar uzanan en uzun kranyal sinirdir ve kalp, akciğerler, mide, bağırsaklar dahil pek çok organı innerve eder. Stephen Porges’in polivagal kuramı, vagus sinirinin sosyal bağ kurma ve güvenlik hissi ile ilişkisini vurgulayarak psikoterapi alanına önemli katkılar sağlamıştır.
Derin nefes egzersizleri, meditasyon ve gevşeme teknikleri parasempatik sistemi aktive ederek stres tepkisini dengelemeye yardımcı olur.
Ayrıca bakınız: Sempatik Sinir Sistemi, Otonom Sinir Sistemi, Periferik Sinir Sistemi, Savaş ya da Kaç Tepkisi, Stres, Vagus Siniri