Ana Sayfa Zorlanım (kompülsiyon)

Zorlanım (kompülsiyon)

Zorlanım (Kompülsiyon) (İng: compulsion), bireyin yoğun bir iç baskı veya dürtüyle tekrarlayan biçimde gerçekleştirdiği, genellikle obsesyonların yarattığı kaygıyı azaltma amacı taşıyan davranış veya zihinsel eylemlerdir.

Kompülsiyonlar, obsesif-kompülsif bozukluğun (OKB) iki temel bileşeninden birini oluşturur. Obsesyonlar istenmeyen, müdahaleci düşünceler iken, kompülsiyonlar bu düşüncelerin yarattığı rahatsızlığı gidermeye yönelik tekrarlayan davranışlardır. El yıkama, kontrol etme, sayma, sıralama, düzenleme ve zihinsel tekrarlama en yaygın kompülsiyon türleridir.

Kompülsiyonlar kısa vadede kaygıyı azaltır ancak uzun vadede kısır döngüyü sürdürür: obsesyon → kaygı → kompülsiyon → geçici rahatlama → obsesyonun güçlenmesi. Birey, kompülsiyonu gerçekleştirmezse dayanılmaz bir kaygı yaşayacağına inanır. Kompülsiyonlar zamanla ritüelleşebilir ve günlük işlevselliği ciddi şekilde bozabilir.

OKB tedavisinde maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) en etkili yöntemdir: danışan obsesyonla yüzleştirilir ancak kompülsiyonu gerçekleştirmesi engellenir. Zamanla kaygı doğal olarak azalır ve kompülsiyon döngüsü kırılır.

Ayrıca bakınız: Obsesyon, Obsesif-Kompülsif Bozukluk, Kaygı, Bilişsel Davranışçı Terapi, Psikopatoloji