Ana Sayfa Bağımlı Değişken

Bağımlı Değişken

Bağımlı değişken (İng: dependent variable), bilimsel araştırmada bağımsız değişkenin etkisini ölçmek amacıyla gözlemlenen ve ölçülen değişkendir. Araştırmanın “sonuç” veya “çıktı” değişkenidir.

Deneysel bir araştırmada araştırmacı bağımsız değişkeni manipüle eder ve bağımlı değişken üzerindeki etkisini gözlemler. Bağımlı değişken, bağımsız değişkene “bağımlıdır” çünkü onun değişimine göre değişmesi beklenir. Örneğin “uyku süresinin dikkat performansına etkisi” araştırmasında uyku süresi bağımsız, dikkat performansı ise bağımlı değişkendir.

İyi bir bağımlı değişken ölçülebilir, güvenilir ve geçerli olmalıdır. Psikolojide bağımlı değişkenler çeşitli biçimlerde ölçülür: öz bildirim ölçekleri (kaygı puanı), davranışsal ölçümler (tepki süresi, hata sayısı), fizyolojik ölçümler (kalp hızı, kortizol düzeyi) ve nörogörüntüleme verileri (beyin aktivitesi) bunlar arasındadır.

Bir araştırmada birden fazla bağımlı değişken kullanılabilir. Bağımlı değişkendeki değişimin gerçekten bağımsız değişkenden kaynaklandığını gösterebilmek için karıştırıcı değişkenlerin kontrol altına alınması gerekir.

Ayrıca bakınız: Bağımsız Değişken, Hipotez, Deneysel Psikoloji, Araştırma Yöntemleri, Kontrol Grubu