Başarı ihtiyacı (İng: need for achievement, kısaca nAch), bireyin zorlayıcı görevlerde üstün performans gösterme, standartları aşma ve mükemmelliğe ulaşma yönündeki içsel motivasyonudur. David McClelland tarafından 1960’larda sistematik olarak incelenmiştir.
McClelland’ın üç ihtiyaç kuramına göre birey davranışını şekillendiren üç temel güdü vardır: başarı ihtiyacı, güç ihtiyacı ve aidiyet ihtiyacı. Başarı ihtiyacı yüksek olan bireyler orta düzeyde zorlayıcı hedefler seçer (çok kolay görevler tatmin etmez, imkansız görevler hayal kırıklığı yaratır), geri bildirim arar ve başarılarının kendi çabalarına bağlı olmasını tercih eder.
McClelland, başarı ihtiyacını Tematik Algı Testi (TAT) aracılığıyla ölçmüştür. Katılımcıların belirsiz resimlere verdikleri yorumlardaki başarı temalarının sıklığı, başarı motivasyonu düzeyinin göstergesi olarak değerlendirilmiştir.
Eğitim ve iş psikolojisinde başarı ihtiyacı, akademik performans ve kariyer başarısının önemli bir yordayıcısıdır. Kültürler arası araştırmalar, başarı ihtiyacının bireyci kültürlerde daha belirgin olma eğiliminde olduğunu göstermiştir.
Ayrıca bakınız: Motivasyon, McClelland, TAT, Öz Yeterlilik, Performans, Endüstri Psikolojisi




