Duygusal Düzenleme (İng: Emotional Regulation), bireyin duygusal tepkilerini izleme, değerlendirme ve gerektiğinde değiştirme kapasitesini ifade eden çok boyutlu bir süreçtir. Bu beceri, duyguların yoğunluğunu, süresini ve ifade biçimini bilinçli veya otomatik olarak düzenlemeyi kapsar.
James Gross’un süreç modeline göre duygusal düzenleme beş aşamada gerçekleşir: durum seçimi, durumu değiştirme, dikkati yönlendirme, bilişsel değerlendirmeyi değiştirme ve tepkiyi düzenleme. Bu model, bireylerin duygusal deneyimlerini farklı noktalarda kontrol edebileceğini ortaya koyar.
Çocuklarda duygusal düzenleme gelişimi dışsal düzenlemeden (ebeveyn tarafından) içsel düzenlemeye doğru ilerler. Bebeklik döneminde bakım verenin yatıştırıcı rolü, çocuğun kendi duygu düzenleme kapasitesinin temelini oluşturur. Güvenli bağlanma ilişkisi, bu gelişimsel sürecin en önemli destekleyicisidir.
Duygusal düzenleme güçlükleri, çocuklarda öfke nöbetleri, ağlama krizleri ve impulsif davranışlar olarak kendini gösterebilir. Yetişkinlerde ise kronik kaygı, depresyon ve ilişki sorunlarıyla ilişkilendirilir. Bilişsel davranışçı terapi, diyalektik davranış terapisi ve oyun terapisi, duygusal düzenleme becerilerini geliştirmede etkili yaklaşımlar arasındadır.
Çocuklarda duygusal gelişim konusunda ebeveyn rehberlerimizi okuyabilirsiniz.
Ayrıca bakınız: Öz Düzenleme, Duygu, Bağlanma, Limbik Sistem, Bilişsel Çarpıtmalar, Gelişim Psikolojisi