Doğuştan gelen (İng: innate), bir özelliğin veya davranışın öğrenme veya deneyimden bağımsız olarak, biyolojik olarak organizmada var olduğunu ifade eden kavramdır. Doğa-çevre (nature-nurture) tartışmasının temel kavramlarından biridir.
Psikolojide doğuştan gelen özellikler, genetik miras yoluyla aktarılan ve türe özgü olan yapısal ve işlevsel kapasiteleri kapsar. Bebeklerin doğumdan itibaren gösterdikleri emme refleksi, yüz tercih etme eğilimi, dil edinim kapasitesi ve temel duygusal ifadeler doğuştan gelen özelliklere örnektir. Noam Chomsky’nin evrensel dilbilgisi kuramı, dil öğrenme kapasitesinin doğuştan gelen bir biyolojik donanım olduğunu savunur.
Evrimsel psikoloji, birçok davranışsal eğilimin (eş seçimi, korku tepkileri, sosyal bağlanma) doğal seçilim yoluyla evrimleşmiş doğuştan mekanizmalar olduğunu öne sürer. Ancak modern psikoloji, doğuştan gelen ve öğrenilen ayrımının kesin bir sınır olmadığını kabul eder. Epigenetik araştırmalar, çevresel faktörlerin gen ifadesini etkileyebildiğini göstererek bu iki faktörün karmaşık etkileşimini ortaya koymuştur.
Doğa-çevre tartışması günümüzde “hangisi daha önemli” sorusundan “nasıl etkileşiyorlar” sorusuna evrilmiştir.
Ayrıca bakınız: Doğa-Çevre Tartışması, Evrimsel Psikoloji, Genetik, Epigenetik, Gelişim Psikolojisi, Chomsky




