Korelasyon (İng: correlation), iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü ifade eden istatistiksel bir kavramdır. Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında bir değer alır.
Pozitif korelasyon, bir değişken arttığında diğerinin de artması (örneğin çalışma süresi ile sınav puanı); negatif korelasyon, bir değişken arttığında diğerinin azalması (örneğin stres düzeyi ile uyku kalitesi) anlamına gelir. Korelasyon katsayısının mutlak değeri ilişkinin gücünü gösterir: 0’a yakın değerler zayıf, 1’e yakın değerler güçlü ilişkiyi ifade eder.
En yaygın kullanılan korelasyon türü Pearson momentler çarpımı korelasyonudur (r). Sıralama verileri için Spearman sıra korelasyonu, kategorik veriler için ise phi katsayısı kullanılır.
Korelasyon araştırmalarının en önemli sınırlılığı, korelasyonun nedensellik göstermemesidir. İki değişken arasında güçlü bir korelasyon bulunması, birinin diğerine neden olduğu anlamına gelmez; üçüncü bir değişken her ikisini de etkileyebilir. “Korelasyon nedensellik değildir” (correlation does not imply causation) ilkesi bilimsel okuryazarlığın temel prensiplerinden biridir.
Ayrıca bakınız: İstatistik, Araştırma Yöntemleri, Bağımsız Değişken, Bağımlı Değişken, Deneysel Psikoloji




