Negatif pekiştirme (İng: negative reinforcement), hoş olmayan bir uyaranın ortadan kaldırılması yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir. B.F. Skinner’ın edimsel koşullanma kuramının temel kavramlarından biridir.
Negatif pekiştirme sıklıkla ceza ile karıştırılır ancak ikisi temelden farklıdır. Ceza davranışı azaltmayı hedeflerken, negatif pekiştirme davranışı artırır. “Negatif” kelimesi olumsuz anlamda değil, bir şeyin çıkarılması (kaldırılması) anlamında kullanılır. Hoş olmayan bir durum ortadan kalktığında organizma rahatlama yaşar ve bu rahatlama ilgili davranışı güçlendirir.
Günlük hayattan örnekler negatif pekiştirmeyi somutlaştırır: baş ağrısı çeken birinin ağrı kesici alması ve rahatlaması (ağrı kesici alma davranışı güçlenir), alarm sesini durdurmak için uyanmak (uyanma davranışı güçlenir) veya sıkıcı bir görevden kaçınmak için mazeret üretmek (kaçınma davranışı güçlenir).
Klinik açıdan negatif pekiştirme, kaygı bozukluklarındaki kaçınma davranışlarını anlamada önemlidir. Kaygı verici durumdan kaçınma, kaygının geçici olarak azalmasını sağlar ve bu rahatlama kaçınma davranışını pekiştirir — böylece kısır döngü oluşur.
Ayrıca bakınız: Pozitif Pekiştirme, Pekiştirme, Ceza, Edimsel Koşullanma, Skinner, Davranışçılık, Kaçınma