Olumlu pekiştirme (Pozitif pekiştirme) (İng: positive reinforcement), bir davranışın ardından hoş bir uyaran eklenerek o davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir. B.F. Skinner’ın edimsel koşullanma kuramının en temel kavramıdır.
“Pozitif” kelimesi burada iyi anlamında değil, ortama bir şeyin eklenmesi anlamında kullanılır. Davranışın ardından ödül, övgü, ilgi veya hoş bir sonuç sunulur ve bu durum davranışın güçlenmesine yol açar. Örnekler: çocuğun ödevini bitirdiğinde övülmesi, çalışanın başarılı projesi için prim alması veya köpeğin “otur” komutuna uyduğunda mama verilmesi.
Pekiştirecin etkili olması için zamanlama kritiktir — davranışın hemen ardından sunulmalıdır. Sürekli pekiştirme (her davranışı ödüllendirme) öğrenmeyi hızlandırırken, aralıklı pekiştirme (rastgele ödüllendirme) davranışı sönmeye karşı daha dirençli kılar.
Pozitif pekiştirme, eğitimde, ebeveynlikte, iş yerinde motivasyonda ve klinik uygulamada (davranış değiştirme programları, jeton ekonomisi) en yaygın ve en etkili davranış şekillendirme aracıdır. Modern çocuk psikolojisi, ceza yerine pozitif pekiştirmeyi öncelikli yaklaşım olarak önerir.
Ayrıca bakınız: Negatif Pekiştirme, Pekiştirme, Olumlu Ceza, Edimsel Koşullanma, Skinner, Davranış Değiştirme




