Önyargı (İng: prejudice), bir bireye veya gruba yönelik, genellikle olumsuz, yetersiz bilgiye veya kalıp yargılara dayanan önceden biçimlenmiş tutum ve değerlendirmelerdir.
Önyargı, bilişsel (kalıp yargılar), duygusal (antipati veya korku) ve davranışsal (ayrımcılık) bileşenleri içerir. Gordon Allport’un 1954’te yayımlanan “The Nature of Prejudice” adlı klasik eserinde önyargı, bir grubun üyelerine yalnızca o gruba ait olmaları nedeniyle yöneltilen olumsuz tutum olarak tanımlanmıştır.
Önyargının oluşumunda çeşitli mekanizmalar rol oynar: sosyal öğrenme (aile ve çevreden öğrenme), minimal grup paradigması (rastgele oluşturulan gruplarda bile ayrımcılık eğilimi), sosyal kimlik kuramı (iç grup kayırıcılığı) ve gerçekçi çatışma kuramı (kaynaklar için rekabet). Bilişsel açıdan, kategorileme ve şematik işleme süreçleri önyargıların temelini oluşturur.
Önyargıyı azaltmaya yönelik yaklaşımlar arasında temas hipotezi (farklı grupların eşit koşullarda bir araya gelmesi), perspektif alma egzersizleri ve bilinçdışı önyargı farkındalık eğitimleri yer almaktadır.
Ayrıca bakınız: Stereotip, Ayrımcılık, Sosyal Psikoloji, Sosyal Kimlik, Şematik İşleme




