Reseptör (İng: receptor), nörotransmitterler, hormonlar veya diğer kimyasal habercilerin bağlanabildiği, hücre yüzeyinde veya içinde bulunan özelleşmiş protein yapılarıdır. Sinir sistemi iletişiminin ve ilaç etkisinin temel mekanizmasıdır.
Reseptörler, “anahtar-kilit” benzetmesiyle açıklanır: belirli bir nörotransmitter (anahtar) yalnızca kendisine uygun reseptöre (kilit) bağlanabilir. Bağlanma gerçekleştiğinde hücrede uyarıcı veya engelleyici bir tepki başlar. Örneğin serotonin yalnızca serotonin reseptörlerine, dopamin yalnızca dopamin reseptörlerine bağlanır.
Reseptörler iki temel kategoriye ayrılır: iyonotropik reseptörler (doğrudan iyon kanalı açarak hızlı etki) ve metabotropik reseptörler (ikincil haberci sistemleri aracılığıyla yavaş ama uzun süreli etki). Bir nörotransmitterin birden fazla reseptör alt tipi olabilir; örneğin serotoninin 14’ten fazla reseptör alt tipi tanımlanmıştır.
Psikiyatrik ilaçların büyük çoğunluğu reseptör düzeyinde etki gösterir: antipsikotikler dopamin D2 reseptörlerini bloke eder, anksiyolitikler GABA reseptörlerini aktive eder, antidepresanlar ise serotonin ve/veya noradrenalin geri alım reseptörlerini etkiler.
Ayrıca bakınız: Nörotransmitter, Sinaps, Dopamin, Serotonin, Nöron, Psikofarmakkoloji