Ritalin (İng: Ritalin / methylphenidate), metilfenidat etken maddeli, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde birinci basamak olarak kullanılan bir psikostimülan ilaçtır.
Ritalin, beyindeki dopamin ve norepinefrin geri alımını bloke ederek bu nörotransmitterlerin sinaptik aralıktaki düzeyini artırır. Paradoks olarak, uyarıcı bir ilaç olmasına rağmen DEHB’li bireylerde sakinleştirici etki gösterir — prefrontal korteksin yürütücü işlevlerini (dikkat, planlama, dürtü kontrolü) güçlendirerek hiperaktiviteyi ve dikkatsizliği azaltır.
Klinik etkileri genellikle ilacı aldıktan 30-60 dakika sonra başlar. Kısa etkili formülasyonu 3-4 saat, uzun etkili formülasyonu (Concerta gibi) 8-12 saat etkili olur. En sık yan etkiler iştah kaybı, uykusuzluk, baş ağrısı ve karın ağrısıdır. Uzun süreli kullanımda büyüme geriliği konusunda dikkatli izlem gereklidir.
Ritalin, dünyada en çok reçete edilen psikostimülanlardan biridir. DEHB tedavisinde ilaç tek başına yeterli olmayıp davranışçı müdahaleler, ebeveyn eğitimi ve okul düzenlemeleriyle birlikte çok yönlü tedavi yaklaşımı önerilir. Suistimal potansiyeli nedeniyle kontrollü bir maddedir.
Ayrıca bakınız: DEHB, Amfetamin, Nörotransmitter, Dikkat