Şematik işleme (İng: schematic processing), hafızada var olan şemalar aracılığıyla yeni gelen bilginin algılanması, yorumlanması ve kodlanması sürecini ifade eden bilişsel bir kavramdır.
Şematik işleme, bireylerin çevrelerindeki bilgi selini verimli bir şekilde işleyebilmelerini sağlar. Zihin, yeni bir bilgiyle karşılaştığında mevcut şemalar (bilgi yapıları) arasından en uygun olanını seçer ve gelen bilgiyi bu çerçeveye göre yorumlar. Bu süreç büyük ölçüde otomatiktir ve bilişsel kaynakları korumaya yardımcı olur.
Ancak şematik işlemenin bazı önemli sonuçları vardır. Birincisi, şemalarla tutarlı bilgiler daha kolay hatırlanır ve işlenir. İkincisi, şemalarla tutarsız bilgiler göz ardı edilebilir veya şemaya uyacak şekilde çarpıtılabilir. Bu durum, önyargıların ve stereotiplerin sürdürülmesinde önemli bir rol oynar. Örneğin, belirli bir meslek grubuna ilişkin şeması olan bir kişi, o grubun üyelerini bu şemaya uygun şekilde algılama eğiliminde olacaktır.
Sosyal psikolojide şematik işleme, izlenim oluşturma ve sosyal yargılama süreçlerinin temelini oluşturur. Klinik psikolojide ise Aaron Beck’in bilişsel terapisi, işlevsel olmayan şemaların düşünce ve duyguları nasıl etkilediğini anlamada bu kavramdan yararlanır.
Ayrıca bakınız: Şema, Bilişsel Süreçler, Bilişsel Psikoloji, Önyargı, Bellek