Seyirci etkisi (İng: bystander effect), bir acil durumda çevrede ne kadar çok kişi varsa bireyin yardım etme olasılığının o kadar azaldığını ifade eden sosyal psikoloji fenomenidir. John Darley ve Bibb Latané tarafından 1968’de deneysel olarak araştırılmıştır.
Seyirci etkisi, 1964’te New York’ta Kitty Genovese’nin 38 tanığın gözleri önünde öldürülmesi olayının ardından bilimsel ilgi odağı haline gelmiştir. Darley ve Latané, laboratuvar deneylerinde acil bir durum simüle ederek katılımcıların yalnızken %85, beş kişilik grupta ise yalnızca %31 oranında yardım ettiğini göstermiştir.
Seyirci etkisini açıklayan başlıca mekanizmalar şunlardır: sorumluluk dağılımı (herkes diğerinin müdahale edeceğini düşünür), çoğulcu cehalet (herkes sakin göründüğünde durumun ciddi olmadığına kanaat getirilir) ve değerlendirme kaygısı (başkalarının önünde hata yapma korkusu).
Araştırmalar, seyirci etkisini azaltan faktörleri de belirlemiştir: acil durumun açıkça algılanması, kişisel sorumluluk hissi, yardım becerilerine sahip olma ve mağdurla yakınlık yardım davranışını artırır.
Ayrıca bakınız: Sosyal Psikoloji, Prososyal Davranış, Altruizm, Uyma, Sosyal Etki