Sosyoloji (İng: sociology), toplumsal yaşamı, sosyal grupları, kurumları ve toplumsal değişim süreçlerini sistematik olarak inceleyen bilim dalıdır. Auguste Comte tarafından 19. yüzyılda “pozitif bilim” olarak kavramsallaştırılmıştır.
Sosyoloji, bireyi toplumsal bağlamı içinde anlamaya çalışır. C. Wright Mills’in “sosyolojik imgelem” kavramı, bireysel sorunların (işsizlik, boşanma) aslında toplumsal yapısal sorunların yansımaları olduğunu vurgular. Temel araştırma konuları arasında sosyal tabakalaşma, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnisite, din, aile, eğitim, suç ve sapma davranışı yer alır.
Sosyolojinin psikolojiyle kesişim alanı sosyal psikolojidir. Sosyolojik sosyal psikoloji, bireyin davranışını grup ve toplum düzeyinde açıklarken; psikolojik sosyal psikoloji, bireysel bilişsel süreçlere odaklanır. Emile Durkheim’ın intihar araştırması, bireysel bir eylemin bile toplumsal faktörlerle (sosyal bütünleşme, düzenleme) açıklanabileceğini göstererek sosyolojik perspektifin gücünü kanıtlamıştır.
Başlıca sosyolojik kuramlar: İşlevselcilik (Durkheim, Parsons), çatışma kuramı (Marx, Weber), sembolik etkileşimcilik (Mead, Goffman) ve postmodernizmdir.
Ayrıca bakınız: Sosyal Psikoloji, Sosyalizasyon, Toplumsal Cinsiyet