Tükenmişlik sendromu (İng: burnout syndrome), uzun süreli mesleki stres sonucunda ortaya çıkan duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı duygusunda azalma ile karakterize bir psikolojik sendromdur. Christina Maslach tarafından 1980’lerde kapsamlı olarak araştırılmıştır.
Maslach’ın modelinde tükenmişliğin üç boyutu vardır: duygusal tükenme (enerji kaybı, yorgunluk, motivasyon düşüklüğü), duyarsızlaşma/sinizm (hizmet verilen kişilere veya işe karşı mesafeli ve olumsuz tutum) ve düşük kişisel başarı hissi (yetersizlik, verimsizlik algısı). Bu üç boyut birbirini besleyerek kısır döngü oluşturur.
Tükenmişlik özellikle sağlık çalışanları, öğretmenler, sosyal hizmet uzmanları ve psikolojik danışmanlar gibi “yardım meslekleri”nde yaygındır. Aşırı iş yükü, kontrol eksikliği, yetersiz ödüllendirme, adaletsizlik algısı ve değer çatışması tükenmişliğin başlıca örgütsel nedenleridir.
2019’da DSM-5’te ayrı bir tanı olarak yer almasa da ICD-11 tükenmişliği “mesleki bir olgu” olarak sınıflandırmıştır. Önleme ve müdahalede bireysel stratejiler (sınır koyma, öz bakım) kadar örgütsel düzenlemeler de kritik öneme sahiptir.
Ayrıca bakınız: Stres, Endüstri Psikolojisi, Depresyon, Öz Bakım, İş-Yaşam Dengesi