Zihinsel yaş (İng: mental age), bir bireyin bilişsel performansının hangi yaş grubunun ortalama performansına karşılık geldiğini gösteren bir ölçüm kavramıdır. Alfred Binet ve Théodore Simon tarafından 1905’te ilk zeka testinin geliştirilmesiyle birlikte ortaya atılmıştır.
Zihinsel yaş, bireyin zeka testinde gösterdiği performansın, o performansı tipik olarak gösteren yaş grubuna karşılık gelmesiyle belirlenir. Örneğin, takvim yaşı 8 olan bir çocuk, 10 yaşındaki çocukların ortalama performansı düzeyinde bir test sonucu elde ederse zihinsel yaşı 10 olarak değerlendirilir. Bu çocuğun bilişsel gelişimi yaşıtlarının önünde kabul edilir.
William Stern, zihinsel yaş kavramını kullanarak zeka bölümü (IQ) formülünü geliştirmiştir: IQ = (Zihinsel Yaş / Takvim Yaşı) × 100. Bu formüle göre zihinsel yaşı takvim yaşına eşit olan bireyin IQ’su 100’dür. Ancak bu oran yöntemi, özellikle yetişkinlerde sorunlara yol açmıştır çünkü bilişsel gelişim belirli bir yaştan sonra plato yapar.
Günümüzde zihinsel yaş kavramı büyük ölçüde sapma IQ puanlarıyla değiştirilmiş olsa da özel eğitim planlamasında ve çocuk gelişimi değerlendirmelerinde hâlâ kullanışlı bir referans noktası olarak karşımıza çıkar.
Ayrıca bakınız: Zeka, Zeka Testleri, IQ, Binet, Gelişim Psikolojisi, Bilişsel Gelişim