Cümle Tamamlama Testi (İng. Sentence Completion Test, SCT), katılımcıya yarım bırakılmış cümlelerin sunulduğu ve bunları kendi düşüncelerine göre tamamlamasının istendiği yarı projektif bir değerlendirme tekniğidir.
Tanım
Test, “Annem…”, “En çok korktuğum şey…”, “Geleceğim…”, “İnsanlar bana…” gibi kök ifadelerin katılımcı tarafından serbestçe tamamlanmasına dayanır. Uygulama süresi form uzunluğuna bağlı olarak 15-40 dakika arasında değişir. Yanıtlar hem sözel ifadenin içeriğine hem de biçimine göre analiz edilir.
Kuramsal Arka Plan
Cümle tamamlama tekniğinin kökenleri Hermann Ebbinghaus’un 1897’deki çağrışım çalışmalarına kadar uzanır; ancak kişilik değerlendirmesi için sistemli kullanımı Carl Jung’un serbest çağrışım testlerine dayanır. 20. yüzyılın ortalarında Alexander Tendler (1930) ve Amanda Rohde (1946) testi yapılandırılmış biçime kavuşturdular.
Julian Rotter ve meslektaşları 1950’de Rotter Eksik Cümle Testi’ni (Rotter Incomplete Sentences Blank, RISB) yayımladılar; bu versiyon üniversite öğrencileri, lise öğrencileri ve yetişkinler için ayrı formlarıyla en yaygın kullanılan sürümdür. Jane Loevinger ise 1970’lerde geliştirdiği Washington Üniversitesi Cümle Tamamlama Testi (WUSCT) ile kişiliğin ego gelişimi boyutlarını ölçmeyi amaçladı.
Klinik Görünüm
Projektif açıdan yanıtlar içerik analizine tabi tutulur; tekrarlayan temalar, duygusal tonlar, çatışma alanları, savunma biçimleri ve kişiler arası örüntüler değerlendirilir. Rotter versiyonunda her yanıt 0 (olumlu/uyumlu) ile 6 (çatışmalı) arasında puanlanır ve toplam puan uyum düzeyinin göstergesi olarak yorumlanır.
Yanıtın biçimsel özellikleri de anlamlıdır: çok kısa yanıtlar veya cümleyi reddetme savunmalılığa işaret edebilir; aşırı uzun ve ayrıntılı yanıtlar aşırı değerlendirilmiş alanları gösterebilir.
Uygulama Alanları
Cümle Tamamlama Testi, klinik değerlendirme, araştırma, personel seçimi ve okul psikolojisinde kullanılır. Rorschach ve Tematik Algı Testi’ne göre daha az zaman alması ve yorumlanması daha kolay olması, yaygın kullanımının nedenleri arasındadır. Bunun yanında, katılımcının verdiği yanıtlar diğer projektif tekniklere göre daha saydamdır; katılımcı istediğinde sorunlu içerikleri kolaylıkla sansürleyebilir.
İlişkili Kavramlar
Cümle Tamamlama Testi, Rorschach ve TAT ile birlikte projektif değerlendirmenin üçüncü büyük tekniği olarak kabul edilir. Her üç teknik farklı derinlik düzeylerine erişir: Rorschach daha bilinçdışı süreçlere, TAT ara düzeydeki anlatısal temalara, Cümle Tamamlama ise daha yüzeye yakın fakat hâlâ kendiliğinden ortaya çıkan içeriklere ulaşır.