Olumsuz Aktarım (İng: negative transference), danışanın geçmişteki önemli ilişkilerinden kaynaklanan olumsuz duyguları — öfke, düşmanlık, güvensizlik, hayal kırıklığı — terapiste yöneltmesidir. Aktarımın (transferans) olumsuz formudur.
Psikoanalitik kurama göre aktarım, danışanın erken dönem ilişki kalıplarını terapi ilişkisinde yeniden canlandırmasıdır. Olumsuz aktarımda danışan, terapisti eleştirel bir ebeveyn, reddedici bir figür veya güvenilmez bir otorite olarak algılayabilir. “Siz de beni anlamıyorsunuz” veya “Siz de beni hayal kırıklığına uğratacaksınız” gibi ifadeler olumsuz aktarımın göstergeleridir.
Olumsuz aktarım, terapi sürecinde önemli bir çalışma materyalidir. Doğru ele alındığında, danışanın geçmiş ilişki örüntülerini anlaması ve yeni ilişki biçimleri geliştirmesi için güçlü bir fırsat sunar. Ancak terapist tarafından fark edilmez veya yanlış yönetilirse, danışanın terapiyi erken bırakmasına (dropout) neden olabilir.
Terapistin kendi duygusal tepkilerini fark etmesi (karşı-aktarım) ve bunları terapötik sürecin hizmetinde kullanması, olumsuz aktarımın üretken bir şekilde çalışılması için gereklidir.
Ayrıca bakınız: Aktarım, Karşı-Aktarım, Psikanaliz, Psikoterapi