Bilinçdışı Süreçler (İng: unconscious processes), bireyin farkında olmadığı zihinsel faaliyetleri, dürtüleri, anıları ve duyguları kapsayan psikolojik süreçlerdir. Bu süreçler bilinç düzeyinin altında işler ancak düşünceleri, duyguları ve davranışları önemli ölçüde etkiler.
Sigmund Freud, bilinçdışı kavramını psikanalitik kuramın merkezine yerleştirmiştir. Freud’a göre zihin, bilinç (farkında olunan), bilinç öncesi (hatırlanabilir) ve bilinçdışı (erişilemeyen) olmak üzere üç katmandan oluşur. Bastırılmış anılar, kabul edilmeyen dürtüler ve çözülmemiş çatışmalar bilinçdışında yer alır ve rüyalar, dil sürçmeleri (Freudyen sürçme) ve serbest çağrışım yoluyla dolaylı olarak kendini gösterir.
Carl Gustav Jung, bilinçdışını bireysel bilinçdışı ve kolektif bilinçdışı olarak ikiye ayırmıştır. Kolektif bilinçdışı, insanlığın ortak deneyimlerinden kaynaklanan arketipler içerir. Modern bilişsel psikoloji ise bilinçdışı süreçleri “örtük bellek”, “otomatik işleme” ve “priming” gibi kavramlarla açıklar.
Günlük hayatta bilinçdışı süreçler; neden bazı insanlardan hoşlanıp bazılarından hoşlanmadığımızı tam açıklayamama, bir şarkının aklımıza takılması veya irrasyonel korkular gibi deneyimlerde kendini gösterir.
Ayrıca bakınız: Bilinç, Psikanaliz, Savunma Mekanizmaları, Rüya