Conners Derecelendirme Ölçekleri (İng. Conners Rating Scales), C. Keith Conners tarafından 1960’larda geliştirilmeye başlanan ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) yanı sıra ilişkili davranış sorunlarını değerlendirmek için kullanılan ebeveyn, öğretmen ve öz bildirim formlarından oluşan bir ölçek ailesidir.
Tanım
Conners ölçekleri, 6-18 yaş arası çocuk ve ergenlerde uygulanır. Güncel Conners 3 (2008) sürümü; ebeveyn, öğretmen ve öz bildirim formlarından oluşur. Her form, ilgili yaş grubuna göre uyarlanmış maddelerle DEHB belirtilerini, karşıt gelme bozukluğu, davranım bozukluğu ve akademik-sosyal işlevselliği değerlendirir.
Kuramsal Arka Plan
Conners, 1960’ların sonlarında çocuklarda hiperaktivite ve dikkat problemleri üzerinde çalışırken ilaç etkilerini standart biçimde ölçmek için basit derecelendirme ölçekleri geliştirdi. İlk versiyonlar (Conners Parent Rating Scale ve Conners Teacher Rating Scale) 10-48 maddelik kısa formlardı ve onlarca yıl boyunca uyarıcı ilaç çalışmalarının standart çıktı ölçütü olarak kullanıldı.
Ölçekler sırasıyla CRS-R (1997) ve Conners 3 (2008) olarak revize edildi. Conners 3, DSM tanı kriterleriyle daha yakın uyum ve sağlamlaştırılmış psikometrik özellikler sunar. Yetişkin DEHB değerlendirmesi için ayrı bir sürüm olan CAARS (Conners Adult ADHD Rating Scales) ise 1999’da yayımlandı.
Klinik Görünüm
Conners 3’ün ölçtüğü alanlar: dikkatsizlik, hiperaktivite/dürtüsellik, öğrenme problemleri, yönetici işlevler, saldırganlık, akran ilişkileri ve aile ilişkileri. Ayrıca DSM’deki DEHB, karşıt olma karşı gelme bozukluğu ve davranım bozukluğu tanı ölçütlerine karşılık gelen semptom ölçekleri içerir.
Her madde 0 (hiç/nadiren) ile 3 (çok sık/çok doğru) arasında puanlanır. Puanlar yaşa ve cinsiyete göre T-puanlarına dönüştürülür; 60 ve üzeri orta düzeyde sorun, 70 ve üzeri klinik düzeyde sorun olarak yorumlanır.
Uygulama Alanları
Conners ölçekleri, DEHB tanısının konmasına destek olan bilgi kaynağı olarak yaygın biçimde kullanılır. Tek başına tanı koymak için yeterli değildir; klinik görüşme, gözlem ve diğer veri kaynaklarıyla birleştirilmelidir. Ölçekler ayrıca ilaç ve davranışsal müdahalelerin etkinliğini izlemede standart bir çıktı ölçütü olarak da işe yarar.
İlişkili Kavramlar
Conners ölçekleri, Çocuk Davranış Kontrol Listesi (CBCL) ile birlikte çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların değerlendirilmesinde en yaygın kullanılan iki ölçek ailesidir. Otizm spektrumu için ADOS, uyum davranışları için Vineland ile birlikte bütüncül çocuk değerlendirme bataryasının parçasıdırlar.