Bilinçaltı (İng: subconscious), bireyin o an farkında olmadığı ancak dikkatini yönlendirdiğinde erişebileceği zihinsel içerikleri barındıran bilişsel alan olarak tanımlanır. Günlük dilde sıklıkla bilinçdışı ile karıştırılsa da teknik olarak farklı kavramlardır.
Freudcu terminolojide bilinçaltı kavramı doğrudan kullanılmaz; onun yerine bilinç öncesi (preconscious) terimi tercih edilir. Bilinç öncesi, o an bilinçte olmayan ancak istendiğinde hatırlanabilen bilgileri içerir — örneğin telefon numaranız veya dünkü akşam yemeğinde ne yediğiniz. Buna karşılık bilinçdışı (unconscious), bastırılmış anılar ve kabul edilemeyen dürtüler gibi doğrudan erişilemeyen içerikleri barındırır.
Modern bilişsel psikolojide bilinçaltı süreçler, örtük bellek, priming ve otomatik işleme gibi kavramlarla incelenir. Araştırmalar, bilinçaltı bilgi işleme süreçlerinin karar verme, tercihler ve sosyal yargılarda önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Örneğin, subliminal (eşik altı) uyaranların bireyin tercihlerini etkileyebildiği deneysel olarak gösterilmiştir.
Popüler kültürde bilinçaltı kavramı çoğunlukla Freudcu bilinçdışı anlamında kullanılır ve “bilinçaltı mesaj” gibi ifadeler yaygındır. Ancak bilimsel bağlamda bu iki kavram ayrı tutulmalıdır.
Ayrıca bakınız: Bilinçdışı Süreçler, Bilinç, Psikanaliz, Savunma Mekanizmaları