Bilinçli Süreçler (İng: conscious processes), bireyin farkında olarak, istemli biçimde gerçekleştirdiği zihinsel faaliyetlerdir. Dikkatli düşünme, planlama, karar verme ve problem çözme gibi süreçleri kapsar.
Bilinçli süreçler, kontrollü ve sıralı olarak işler; dikkat ve zihinsel çaba gerektirir. Daniel Kahneman’ın ikili süreç kuramında Sistem 2 olarak adlandırılan bu süreçler, yavaş ama analitik ve mantıksal bir işleyişe sahiptir. Karmaşık matematiksel hesaplamalar, bir argümanın geçerliliğini değerlendirme veya yeni bir beceri öğrenme gibi etkinlikler bilinçli süreçlere örnektir.
Bilinçli süreçler, otomatik (bilinçdışı) süreçlerle sürekli etkileşim halindedir. Bir araba sürmeyi yeni öğrenen kişi her hareketi bilinçli olarak kontrol ederken, deneyimli sürücü bu işlemlerin çoğunu otomatik olarak gerçekleştirir. Bu geçiş, öğrenme ve pratikle bilinçli süreçlerin otomatikleşmesini gösterir.
Beyin görüntüleme çalışmaları, bilinçli süreçlerin özellikle prefrontal korteks ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Prefrontal korteks hasarı, planlama, karar verme ve dürtü kontrolü gibi bilinçli işlevlerde bozulmaya yol açar.
Ayrıca bakınız: Bilinç, Bilinçdışı Süreçler, Bilinçaltı, Dikkat, Bilişsel Süreçler